• Tekst 1: Genesis 1:1-2
  • Genesis 1:1-2 heb ik opgenomen omdat deze teksten niet alleen het begin vormen van de Bijbel, maar ook van een vertaling en van vertaaluitgangspunten. In het eerste vers staan vijf 'grote begrippen', namelijk 'begin', 'God', 'scheppen', 'hemel', en 'aarde'. Hoewel hier vaak de mening hierachter in verschillende vertalingen niet hetzelfde is, zijn de woorden waarmee vertaald wordt toch vaak gelijk. Deze woorden zijn in het Nederlands namelijk nogal open, er kan veel onder verstaan worden.

    Iets anders ligt dit met het tweede vers, en hier beginnen vertalingen meer van elkaar te verschillen. Hier moeten keuzes gemaakt worden voor adequate weergave van 'woest en ledig'. Het woord 'duisternis' wordt vrij algemeen gebruikt. Lastiger ligt het bij het woord dat zowel weergegeven kan worden met oervloed/vloed/afgrond/diepte/watervloed/baaierd.  Ook moet er gekozen worden bij het Hebreeuwse woord 'ruach'. Dit kan zowel geest, adem als wind betekenen. En als er voor 'geest' wordt gekozen, dan kan dit ook een impliciete of expliciete verwijzing naar de Heilige Geest inhouden.

     

    De volgende bijbelvertalingen zijn beschikbaar:
    AK: Albert Koster, Hebreeuwse Bijbel (1991-2006)
    GNB: Groot Nieuws Bijbel (1996)
    HB: Het Boek (1988)
    HSV: Herziene Statenvertaling (deeluitgave 2004)
    LB: Lutherbijbel (1535)
    NB: Naardense Bijbel (2004)
    NBG51: Nederlands Bijbelgenootschap (1951)
    NBV: Nieuwe Bijbelvertaling (2004)
    NWV: Nieuwe Wereldvertaling (1969, herz. 1995)
    OB: Obbink & Brouwer, Utrechtse Bijbel (1942)
    SV: Statenvertaling (1637)
    VDP: J.H. v.d. Palm (1830)
    WV: de Willibrord vertaling (1995)

     

  • AK: Albert Koster, Hebreeuwse Bijbel (1991-2006)
  • Genesis 1:1-2: Eerst heeft God hemel en aarde geschapen.
    De aarde was chaos en baaierd;
    duisternis over het oppervlak van de oerkolk.
    Maar Gods luchtvlaag was aan het zweven over het oppervlak
        van de wateren.

    Commentaar: 
    In de verklarende woordenlijst geeft Albert Koster aan dat de vertaling "eerst" beter het onbepaalde karakter van het grondwoord weergeeft dan de klassieke vertaling "in het begin". Het Hebreeuwse woord wat hier met "eerst" wordt vertaald, heeft een abstracte nuance en kan vaak vertaald worden door "eerst" of "eerder". Ikzelf vind deze vertaling vreemd, omdat "eerst" lijkt te impliceren dat God daarna nog andere dingen gaat scheppen. Mijns inziens is het scheppingsverhaal juist bedoeld om te verhalen van Gods volledige schepping.

     

  • GNB: Groot Nieuws Bijbel (1996)
  • Genesis 1:1-2: In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde was onherbergzaam en verlaten. Een watervloed bedekte haar en er heerste diepe duisternis. De wind van God joeg over het water.
    Commentaar:
    Deze weergave geeft nog geen enkele hint weg naar een vervolg op de lege aarde. Vergelijk bijvoorbeeld de Naardense Bijbel, die dat wel doet. Door te kiezen voor het woord 'joeg' wordt er nog een extra desolate klank aan het geheel toegevoegd.

     

  • HB: Het Boek (1988)
  • Genesis 1:1-2: In het begin heeft God de hemelen en de aarde gemaakt. De aarde was woest en leeg en de Geest van God zweefde boven de watermassa. Over de watermassa lag een diepe duisternis.
    Commentaar: 
    De eerste uitgave die twee keer hetzelfde Nederlandse woord gebruikt voor wat hier wordt weergegeven met 'watermassa'. Ongebruikelijk ook omdat het Hebreeuws wel twee verschillende woorden heeft, en in het Nederlands ook vrij makkelijk met verschillende begrippen is weer te geven.

     

  • HSV: Herziene Statenvertaling (deeluitgave 2004)
  • Genesis 1:1-2: In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde nu was woest en leeg, en duisternis lag over de vloed; en de Geest van God zweefde boven het water.
    Commentaar:
    de herzieners hebben hier toch aardig wat gesleuteld. Afgrond versus vloed; zweven over versus zweven boven en wateren versus water. Toch is 'afgrond' geen ouderwets of niet te begrijpen woord, en de recente Willibrordvertaling kiest ook voor 'diepte'. Ook is het merkwaardig dat gekozen wordt voor 'boven' in plaats van het meer neutralere 'over', wat in vrijwel alle andere vertalingen wordt gebruikt. Ook had 'wateren' niet persé vervangen hoeven worden door een enkelvoud. Hoewel het een ongebruikelijke vorm is, is het niet onbegrijpelijk en biedt meer betekenisnuance.

     

  • LB: Lutherbijbel (1535)
  • Genesis 1:1-2: In den beginne schiep God den hemel en de aarde. 2 En de aarde was woest en ledig, en het was duister op de diepte, en de Geest Gods zweefde op het water.

    Commentaar: 
    Een van de weinige vertalingen die 'en' toevoegen aan het begin van vers 2. De alliteratie van 'duister op de diepte' vind ik erg mooi gevonden.

     

  • NB: Naardense Bijbel (2004)
  • Genesis 1:1-2: Sinds het begin is God schepper,-
    van de hemelen en de aarde. De aarde
    is woestheid en warboel geweest,
    met duisternis op het aanschijn
       van de oervloed,-
    maar adem van God reeds
    wervelend over het aanschijn van het water.
    Commentaar: 
    Hier lijkt gezinspeeld te worden op een voortdurende schepping. De vertaler brengt een andere nuance door te stellen dat de aarde woestheid en warboel geweest is, maar dat daarin al de adem van God aanwezig was.

     

  • NBG51: Nederlands Bijbelgenootschap (1951)
  • Genesis 1:1-2: In den beginne schiep God de hemel en de aarde. De aarde nu was woest en ledig, en duisternis lag op de vloed, en de Geest Gods zweefde over de wateren.
    Commentaar: 
    Ook hier is de aarde woest en ledig.

     

  • NBV: Nieuwe Bijbelvertaling (2004)
  • Genesis 1:1-2: In het begin schiep God de hemel en de aarde.De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water.
    Commentaar:
    In het woord oervloed ligt een verwijzing naar een mythische achtergrond van het scheppingsverhaal besloten.

     

  • NWV: Nieuwe Wereldvertaling (1969, herz. 1995)
  • Genesis 1:1-2: In [het] begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde nu bleek vormloos en woest te zijn en er lag duisternis op het oppervlak van [de] waterdiepte; en Gods werkzame kracht bewoog zich heen en weer over de oppervlakte van de wateren.
    Commentaar: 
    Inventief bedacht: Gods werkzame kracht bewoog zich heen en weer over de oppervlakte. Een verwijzing naar de Heilige Geest is uiteraard niet mogelijk. In het vervolg wordt niet duidelijk gemaakt waar dat heen en weer bewegen goed voor is geweest; zou ik best willen weten.

     

  • OB: Obbink & Brouwer, Utrechtse Bijbel (1942)
  • Genesis 1:1-2: In den beginne schiep God den hemel en de aarde. De aarde nu was woest en vormeloos, en duisternis lag op den baaierd; en de geest Gods zweefde over de wateren.
    Commentaar:
    Let op het gebruik van het woord 'baaierd'. Dit woord heeft de Naardense Bijbel ook gebruikt. 

     

    Mijn weblog

    Hier schrijf over wat mijn meningen, commentaar bij gebeurtenissen, en alle ander zaken die ik relevant vind voor Nederlands Bijbelvertalingen